باربدنامه (پژوهش و یادداشت)

باربدنامه (پژوهش و یادداشت)

پژوهش‌ها و یادداشت‌های من در زمینه‌های فرهنگ (هنر و ادبیات)، هنر و ادبیاتِ دراماتیک، انسان‌شناسی و اسطوره...
باربدنامه (پژوهش و یادداشت)

باربدنامه (پژوهش و یادداشت)

پژوهش‌ها و یادداشت‌های من در زمینه‌های فرهنگ (هنر و ادبیات)، هنر و ادبیاتِ دراماتیک، انسان‌شناسی و اسطوره...

عناوین یادداشت‌ها

  • شعر: هوای فریدون پنج‌شنبه 9 بهمن 1404 11:30
    هزار گاه‌وبی‌گاه از عمر دیوان گذشت بلاهای بسیار از ایران گذشت همه روزمان چون شب تار بود همه شهر چون جنگل دار بود سپردند فرزانگان را به خاک هزاران‌‌هزار جان فرخنده پاک از آن دم که این خاک بی شاه شد همه گوهرش در ته چاه شد هزاران‌هزار زالوی بدگوهر مکیدند از خون ایران به سر همه زالوان بی‌هنر بدگوهر ز فرهنگ چون چرک...
  • شعر: زمان افسرده پنج‌شنبه 9 بهمن 1404 09:47
    شب در جهان گسترده بود اینجا زمان افسرده بود از دست این دیو سترگ تنها ستم گسترده بود از خاک این شاه زمین خون بود و درد در بند بود گویا که این ماه مهان در دخمه‌ای در پرده بود در دخمه‌ای دیو سیاه خرناس‌هاش در درّه بود صدها هزار تیر نهان از چله‌ای در کرده بود آن دشمن دژخیم ما با خون ما سرمست بود گویا که سردار جهان تنها...
  • شعر ببر: اثر ویلیام بلیک دوشنبه 29 دی 1404 10:03
    شعر ببر: اثر ویلیام بلیک بعد از ادگار آلن پو، ویلیام بلیک دومین شاعر انگلیسی زبانیه که عاشقانه دوستش دارم. برای همین هم "شعر ببر از ویلیام بلیک" که بهتر بگم یه شاهکار کم‌نظیره رو ترجمه کردم.! این شعر هر وقت عصبانی هستم و حالم بده، برام حکم قرص آرام‌بخش رو پیدا می‌کنه، یه‌بار این شعر رو می‌خونم و این‌همه...
  • شعر: ای تو درد تنهایی سه‌شنبه 23 دی 1404 01:20
    با پتک با پتک، سخت می‌کوبم بر اندوهم چون پولاد باشد که این غم من، از جان رود چون پولاد. ای تو سخت آذرخش ای تک آتشِ سرخ بر روح من بکوبان، چون تفته‌ای بی‌سامان! ای ایزد آهن‌کوب با آتشت در پردیس با پتک سخت‌کوبت، روانم را بکوبان! از درد من بکاهان! ای‌درد دیرین، ای دوست ای‌سوز آتش، ای سوز روح مرا رها کن از این تنم، ببر...
  • چکامه‌ی دیگری از سر درد یکشنبه 7 دی 1404 20:33
    از سر درد و از سوگ بهرام بیضایی (استاد و چراغ راهنمای نازنینم) این شعر رو نوشتم. خیلی دوست‌داشتم این چکامه رو با صدای خودم بخونم، ولی از سر افسردگی حتی ناله‌ هم ازم در نمیاد. بخونید و بهم نظر بدید. سپاسگزارم گل بود به سبزه نیز آراسته شد این درد به خون سرخ ویراسته‌ شد اندر دل شب، یکی به درد، داد کشید آن زخم کهن در تن...
  • چکامه‌ی گوتیک روح شب یکشنبه 25 آبان 1404 20:27
    یه چکامه‌ی گوتیک دیگه نوشتم، دوست‌داشتید بخونید و نظر بدید. سپاسگزارم سگ سیاه روح شب درد آواز داره روح درد این غروب ترس پرواز داره ترس من از سایه هاست، مردای خونخواری شدن به خون سرخ شراب سرخ، مستای قهاری شدن مرگ همسایه هامو با چشمای کورم دیدم زهر آسمونا رو با زبون تلخم چشیدم دزدی ستاره ها منو به خاک بازی رسوند بازی...
  • جغد و خفاش (یک شعر گوتیک) چهارشنبه 21 خرداد 1404 05:18
    چکامه‌ای گوتیک که به تازگی نوشتم. به‌نام: جغد و خفاش سراینده: باربد. ی جغد و خفاش دو دوست شب بودند ... هردو آرام، ولی به تب بودند جغد از شاخه گفت: امشب بی‌قرارم ... خفاش کشید آه: که من تارِ تارم مه در پشت ابر قصه‌ای نیمه گفت ... و شب از هر دوشان، قصه‌ای افسرده گفت گفت جغد: در دلم شوق پرواز نیست ... گفت خفاش: چشم من...
  • جایگاه زکریای رازی در تاریخ علم شنبه 23 فروردین 1404 05:03
    رازی و جایگاه او در بنیان‌گذاری روش علمی در تاریخ علم محمد بن زکریای رازی (865–925 میلادی)، یکی از بزرگ‌ترین پزشکان، شیمی‌دانان و اندیشمندان آزاداندیش ایرانی در تاریخ ایران، جهان اسلام و در تاریخ علم، جایگاهی ویژه و یگانه دارد. بسیاری از پژوهشگران، او را پیشگام رویکرد تجربی و یکی از بانیان روش علمی می‌دانند. در این‌جا...
  • فشن در سینمای نوآر: سبک، رمز و راز و اغواگری دوشنبه 27 اسفند 1403 03:58
    فشن در سینمای نوآر: سبک، رمزوراز و اغواگری سینمای نوآر (Film Noir) که در دهه‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ به اوج شکوفایی خود رسید، نه تنها به خاطر داستان‌های پرپیچ‌وخم و فضاهای تاریکش مشهور است، بلکه از لحاظ فشن و استایل نیز تأثیر عمیقی بر مد و پوشاک گذاشته است. سبک لباس‌های نوآر ترکیبی از رمزوراز، اغواگری و سختی است که امروزه...
  • پیوند میان اراده و جادو چیست و در کدام فرهنگ‌ها میان اراده و کارکرد جادو پیوند وجود دارد!؟ پنج‌شنبه 3 آبان 1403 03:40
    پیوند میان اراده و جادو چیست و در کدام فرهنگ‌ها میان اراده و کارکرد جادو پیوند وجود دارد!؟ (از دریچه‌ی انسان‌شناسی فرهنگی) دیباچه پیش از آن‌که این گفتار را آغاز کنیم، باید یادآور شوم که کارکرد زبان‌شناختی و چَمِ واژه‌ی «جادو» در ایران باستان، با ایران امروز دگرگونی فراوان دارد. جادو یا جادوان در ایران باستان و به‌ویژه...
  • هفت شاهکار از داستان‌های ادبیات فانتزی یکشنبه 31 تیر 1403 15:51
    هفت شاهکار از داستان‌های ادبیات فانتزی (فانتزی حیوانات) که کاراکتر بنیادین آن‌ها موش است. در اینجا چند داستان شاهکار از برترین‌های ادبیات فانتزی رو به شما می‌شناسونم که در همه‌ی اون‌ها کاراکتر بنیادین، یک جونده (بیشتر یک موش) هست. در این داستان‌های مسحورکننده، موش‌ها و جوندگان به‌عنوان قهرمان داستان دست به کنش می‌زنن....
  • زبان عربی باستان یکی از گویش‌های زبان آرامی سریانی بوده یکشنبه 17 تیر 1403 13:36
    زبان عربی باستان یکی از گویش‌های زبان آرامی سریانی بوده. به راستی این‌که زبان عربی باستان در واقع یکی از لهجه‌ها یا گویش‌های آرامی-سریانی بود. سریانی که به عنوان سریانی کلاسیک نیز شناخته می شود، در طول قرن نخست پس از میلاد از یک گویش محلی آرامی شرقی که در منطقه باستانی Osroene، مرکز شهر ادسا صحبت می‌شد، پدید آمد. این...
  • کاوشی با زبان‌شناسی شناختی در پارسی میانه (پهلوی) و ادبیات آن دوشنبه 4 تیر 1403 17:30
    دریچه‌ای به گذشته: کاوشی شناختی در پارسی میانه باستان (پهلوی) و ادبیات آن زبان باستانی پارسی میانه (پهلوی) و ادبیات آن، از دریچه‌ی زبان‌شناسی شناختی بررسی می‌شود. 1. دیباچه: درآمدی بر طرح کلی آ. مروری کوتاه بر پارسی میانه (پهلوی) و اهمیت تاریخی آن پارسی میانه که با نام «پارسیگ» در زمان خود و «پهلوی» در زمان بعد از...
  • دیو در نگارگری‌های ایرانی دوشنبه 4 تیر 1403 14:21
    در نگارگری ایران، دیو به‌عنوان موجوداتی اهریمنی در بسیاری از داستان‌های شاهنامه نقش‌آفرینی می‌کند. تحلیل دیونگاری‌ها در طول زمان می‌تواند موجبات شناخت شرایط فرهنگی‌هنری دوره‌های تاریخی مختلف و مکاتب نگارگری را فراهم آورد. نگارگران در ترسیم دیو، با تکرار سنت‌های بصری، صفات ظاهری مانند شکل دست‌وپا، نحوه‌ی پوشش دیو، نوع...
  • نابغه واقعی در پشت سایه‌ی شرلوک هلمز: دکتر جوزف بل چهارشنبه 23 خرداد 1403 17:13
    نابغه واقعی در پشت سایه‌ی شرلوک هلمز: دکتر جوزف بل در سالنامه تاریخ ادبیات، تعداد کمی از شخصیت‌ها مانند شرلوک هلمز تخیل را جذب کرده‌اند. هولمز که توسط سر آرتور کانن دویل خلق شده است، به دلیل استدلال منطقی زیرکانه، توانایی او در اتخاذ تقریباً هر نوع لباس مبدل و استفاده از علم پزشکی قانونی برای حل پرونده های دشوار مشهور...
  • جایگاه فلسفه شناختی در اندیشه‌ی فردریش ویلهلم نیچه سه‌شنبه 1 خرداد 1403 16:57
    جایگاه فلسفه شناختی در اندیشه‌ی فردریش ویلهلم نیچه دیباچه فلسفه فردریش نیچه عمیقاً با فلسفه شناختی درهم آمیخته است، به‌ویژه از دریچه‌ی مفهومی که او به دیدگاه‌گرایی دارد. دیدگاه‌گرایی نیچه نشان می‌دهد که همه دانش‌ها منوط به دیدگاه‌های افراد است که توسط تجربیات، انگیزه‌ها و زمینه‌های فرهنگی منحصربه‌فرد آنها شکل می‌گیرد....
  • تفاوت مسیحیت در امپراتوری‌های روم شرقی (بیزانس) و روم غربی چیست؟ دوشنبه 24 اردیبهشت 1403 13:19
    تفاوت مسیحیت در امپراتوری‌ه ای روم شرقی (بیزانس) و روم غربی چیست؟ مسیحیت در امپراتوری روم شرقی و غربی در طول زمان به‌طور قابل‌توجهی از هم جدا شدند که منجر به سنت‌ها و کارهای جداگانه آن‌ها شد. در اینجا چند تفاوت کلیدی را بیان می‌کنیم: مرجع سیاسی و کلیسایی: در امپراتوری روم شرقی که به امپراتوری بیزانس نیز معروف است،...
  • کنج می‌خانه کجاست؟ سه‌شنبه 4 اردیبهشت 1403 17:35
    ای‌کاش کنج می‌خانه‌ی حافظ، نمود راستین داشت و می‌شد برم اونجا همه‌ی عمرم رو همون کنج سر کنم.!!! همراه با پیر مغان و آرامش و جام مِی و زلف یار.!!! به قول خواجوی کرمانی: مرا ز مصطبه بیرون فکند پیر مغان ... که کنج میکده صاحبدلان مقام کنند حال روز این است و بس و فعلاً هم که جرس فریاد می‌دارد که بربندید محملها.!
  • مِی (شراب) در متن‌های پارسیگ میانه (پهلوی) یکشنبه 19 فروردین 1403 16:00
    .. مِی (شراب) در متن‌های پارسیگ میانه (پهلوی) در این‌جا آن‌چه در متن‌های باستانی ایران، پارسیگ میانه (پهلوی)، در مورد مِی (شراب)، مِی خوارگی (شراب خواری) و آیین‌ها و باورهای آن نوشته‌شده، را گردآوری کرده‌ام. با خوانش این نوشته‌ها می‌توان فرهنگ و چگونگی کارکرد اندیشه‌ی نیاکان ایرانی‌مان را بهتر بشناسیم. برای این جستجو...
  • کمدی وحشت یا گریم کمدی چیست؟ و چه جایگاهی در تاریخ ادبیات، به‌ویژه «ادبیات نمایشی» و «هنرهای نمایشی» دارد؟ پنج‌شنبه 24 اسفند 1402 22:21
    کمدی وحشت یا گریم کمدی چیست؟ و چه جایگاهی در تاریخ ادبیات، به‌ویژه «ادبیات نمایشی» و «هنرهای نمایشی» دارد؟ گریم کمدی که به آن کمدی سیاه، کمدی تاریک، کمدی عبوس، کمدی تلخ و کمدی وحشت نیز می‌گویند، نوعی کمدی است که از طنز تاریک، بیمارگونه یا گروتسک برای ریشخند موقعیت‌های جدی یا تراژیک استفاده می‌کند. این ژانر از کمدی...
  • زندگی‌نامه‌ی دیوید لینچ: فیلمساز و هنرمند سورئالیست یکشنبه 20 اسفند 1402 16:33
    زندگی‌نامه‌ی دیوید لینچ: فیلمساز و هنرمند سورئالیست دیوید لینچ یکی از کارسازترین و نوآورترین فیلمسازان زمان ماست؛ فیلم‌های او به خاطر تصاویر سورئال، روایت‌های رویایی و طراحی دقیق صدا شناخته می‌شوند. او همچنین فیلم‌نامه‌نویس، نقاش، هنرمند تجسمی، موسیقی‌دان، بازیگر و نویسنده است که در طول زندگی حرفه‌ای خود، گونه‌های...
  • ابزار شکارِ استخوانی خاردارِ پیشاتاریخی شنبه 19 اسفند 1402 17:39
    دیباچه ابزار شکارِ استخوانی خاردارِ پیشاتاریخی، جنگ‌افزارهایی هستند که توسط شکارچیان پیشاتاریخی در اروپا و جاهای دیگر استفاده می‌شد. آن‌ها از استخوان یا شاخ حیوانات ساخته‌ می‌شدند و دارای برجستگی‌های تیز در امتداد لبه‌ها هستند که به آن‌ها کمک می‌کند تا به طعمه نفوذ کنند و آن‌ها را نگه دارند. آن‌ها برای ساختن تیر، نیزه...
  • ادبیات فانتزی: ویژگی‌ها، کهن‌الگوها و زیرشاخه‌ها سه‌شنبه 24 بهمن 1402 19:22
    ادبیات فانتزی، ژانری از ادبیات است، دارای گوهرهای بنیادین تخیل و جادو است که در دنیای واقعی یافت نمی‌شوند. داستان‌های فانتزی بیشتر از اسطوره‌ها، افسانه‌ها، فولکلور، داستان‌های عامیانه و دیگر منابع شگفت‌انگیز و جادویی الهام می‌گیرند. ادبیات و داستان‌های فانتزی می‌توانند برای خوانندگان در هر سنی جذاب باشند؛ به‌ویژه برای...
  • ژانر داستانی کایدان (کوایدان) چیست و چگونه به‌وجود آمده‌ است؟ سه‌شنبه 10 بهمن 1402 16:07
    ادبیات داستانی کایدان یا کوایدان، ژانری از داستان‌های ژاپنی است که دارای ویژگی‌های شگفت‌آفرینی، مرموز بودن و ماوراء طبیعی است. واژه‌ی کایدان در زبان ژاپنی به معنای «گفتگوی شگفت» است و در دوره ادو (1867-1600) به وجود آمد؛ زمانی که مردم از گفتن و گوش دادن به داستان‌های ارواح، هیولاها و سایر پدیده‌های فرا طبیعی لذت...
  • نقد ادبی معاصر چگونه نقد دراماتیک را دگرگون کرد؟ جمعه 6 بهمن 1402 03:21
    دیباچه نقد ادبی خوانش، ارزیابی و تفسیر ادبیات است. می‌توان آن را برای هر شکلی از بیان ادبی مانند شعر، رمان، نمایشنامه و غیره به‌کار برد. نقد ادبی می‌تواند تحت تأثیر هر نظریه ادبی (مانند نقد ادبی معاصر) نیز قرار گیرد که تحلیل فلسفی اهداف و روش‌های ادبیات است. نقد دراماتیک شاخه‌ای از نقد ادبی است که بر تحلیل و ارزیابی...
  • بخوان به‌نام شاه جمعه 22 دی 1402 05:28
    بخوان به‌نام شاه، به‌نام آزادی به‌نام اندیشه‌ی آبادی بخوان به‌نام میهنم که‌ از مادر آمدم و از او می‌روم بخوان به‌نام جاودانه‌ی وطن به‌نام جنگآور تن‌به‌تن بخوان به‌نام خون کشنده‌ی سپاه جنون تپنده در رگ‌های آزادی است خون ما بر لشگر اهرمن پایانی است بخوان به‌نام زندگی یگانه گوهرش آزادگی بخوان به‌نام آهنگر باستان ستایشگرِ...
  • پنج نامه‌ی باستانی از مردمان سغدی شنبه 16 دی 1402 16:30
    نامه های باستانی سغدی 1، 2، 3، 4 و 5 ترجمه شده توسط «پروفسور نیکلاس سیمز ویلیامز»، دانشکده مطالعات شرقی و آفریقایی، دانشگاه لندن ترجمه از انگلیسی به پارسی و مقدمه‌: باربد. ی سرچشمه‌ی نامه‌ها: آرشیو دانشگاه واشنگتن | سیاتل، WA **************** تاکنون به فراگیر زیاد شنیده‌ایم که آن‌چه از تاریخ می‌دانیم روایت قدرتمندان،...
  • شناخت نمایشنامه‌های معاصر جهان: نمایشنامه‌های ناامید به آینده سه‌شنبه 30 آبان 1402 14:34
    شناخت نمایشنامه‌های معاصر جهان: نمایشنامه‌های ناامید به آینده پرسش: کدام نمایشنامه‌های جهان معاصر از کاراکتر بدبختی می‌گویند که دل در تغییر آینده بسته، ولی آینده نه‌تنها هیچ تغییری نمی‌کند، بلکه حتی بدتر هم می‌شود.؟ پاسخ: نمایشنامه‌های معاصر زیادی وجود دارند که مضامین «بدبختی، بیهودگی و ناامیدی» در جهان معاصر را، در...
  • ریشه‌ی واژه و نام ایران شنبه 17 تیر 1402 18:20
    به گزارش بریتانیکا، اولین ذکر نام باستانی ایران یا ایرانا، در سالنامه «شلمانسر دوم» پادشاه آشوری، در سال 844 پیش از میلاد آمده است. بااین‌حال، قدیمی‌ترین سند فیزیکی باقی‌مانده که از «ایران» نام می‌برد، ممکن است «سنگ‌نوشته پالرمو» باشد؛ این سنگ‌نوشته حاوی نام فرعون‌ها و اطلاعات دیگر جهان باستان است و از سنگ بازالت...
  • ترجمه سنگ‌نوشته‌های گنج‌نامه از پارسی باستان: چهارشنبه 17 خرداد 1402 13:29
    گنج‌نامه یک مکان تاریخی در غرب ایران و در نزدیکی شهر همدان است. دو سنگ‌نوشته به خط میخی دارد که توسط پادشاهان هخامنشی داریوش و خشایارشا برای ستایش ایزد اهورامزدا و بیان دستاوردهای آنها ساخته‌شده است. گنج‌نامه در فارسی نو به معنای کتاب گنج است، چراکه مردم گمان می‌کردند که این کتیبه‌ها حاوی اسرار ثروت‌های پنهان است. این...