رازی و جایگاه او در بنیانگذاری روش علمی در تاریخ علم
محمد بن زکریای رازی (865–925 میلادی)، یکی از بزرگترین پزشکان، شیمیدانان و اندیشمندان آزاداندیش ایرانی در تاریخ ایران، جهان اسلام و در تاریخ علم، جایگاهی ویژه و یگانه دارد. بسیاری از پژوهشگران، او را پیشگام رویکرد تجربی و یکی از بانیان روش علمی میدانند. در اینجا با بررسی آثار، رویکردهای علمی و دیدگاههای فلسفی رازی، تلاش میکنیم جایگاه او را در روند شکلگیری روش علمی بررسی و تحلیل کنیم.
روش علمی بهعنوان بنیاد علم مدرن، بر پایهی مشاهده، فرضیهسازی، آزمون تجربی، تحلیل دادهها و بازآزمایی است.
بازآزمایی → نتیجهگیری → تحلیل → آزمون تجربی → فرضیهسازی → مشاهده
اگرچه این ساختار در قرون هفدهم و هجدهم میلادی با اندیشمندانی چون فرانسیس بیکن و گالیله سرشناس شد، ولی ریشههای آن را میتوان در اندیشههای متفکران پیشین، بهویژه در تمدن ایرانی، جستوجو کرد. یکی از سرشناسترین این اندیشمندان، محمد بن زکریای رازی است که ادامه مطلب ...